เมื่อ “งานแรก” ไม่ใช่เรื่องเล็ก:
สิ่งที่ theSPACE กำลังขับเคลื่อนเพื่อ First Jobber ไทย

---

ช่วงนี้ หากใครติดตามงานของ theSPACE อาจเห็นคำว่า “First Jobber” ปรากฏขึ้นบ่อยกว่าปกติ

นี่ไม่ใช่เพียงประเด็นที่เราหยิบขึ้นมาทำคอนเทนต์ในช่วงหนึ่ง แต่กำลังเป็นหนึ่งในงานสำคัญที่ theSPACE ตั้งใจขับเคลื่อนอย่างต่อเนื่อง ภายใต้ theSPACE Future Workforce Movement เพราะเราเชื่อว่า ในวันที่ประเทศไทยกำลังเผชิญทั้งเด็กเกิดน้อย สังคมสูงวัย จำนวนประชากรวัยทำงานที่มีแนวโน้มลดลง ขณะเดียวกันโลกของงานกำลังเปลี่ยนอย่างรวดเร็ว จากเทคโนโลยี AI และรูปแบบการจ้างงานใหม่ ๆ การพัฒนาคนทุกคนให้สามารถใช้ศักยภาพของตนเองได้อย่างเต็มที่จึงสำคัญกว่าที่เคย

และหนึ่งในช่วงเวลาที่เราเห็นว่าสำคัญมาก แต่กลับยังไม่ได้รับความสนใจมากพอ คือ “รอยต่อจากมหาวิทยาลัยสู่โลกการทำงาน”

เพราะ First Jobber ไม่ได้กำลังเผชิญเพียงโจทย์ว่า จะหา “งานแรก” ได้หรือไม่ แต่ต้องรับมือกับหลายเรื่องพร้อมกัน ตั้งแต่ทักษะที่อาจไม่ตรงกับความต้องการของงาน การแข่งขันกับคนที่มีประสบการณ์ รายได้เริ่มต้นกับค่าครองชีพ หนี้ การปรับตัวเข้ากับองค์กร สุขภาพจิต ความสัมพันธ์กับคนต่างวัย ไปจนถึงคำถามว่า งานแรกที่กำลังเลือกนั้นจะพาชีวิตของตนเองไปทางไหน

เมื่อเราออกไป “ฟัง” ก่อนที่จะคิดแทน

ในช่วงเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา theSPACE จึงเริ่มต้นจากสิ่งที่เราเชื่อว่าสำคัญที่สุด นั่นคือ การฟังเสียงของคนที่กำลังจะเป็น First Jobber ด้วยตัวเอง

เราเปิดพื้นที่ OpenSPACE: First Jobber Listening Forum – Series 1 “ก้าวแรกสู่โลกการทำงาน” ครั้งแรกที่มหาวิทยาลัยบูรพา เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2569 มีนักศึกษาชั้นปีสุดท้ายสนใจเข้าร่วมกว่า 120 คน และอีกครั้งที่จังหวัดอุบลราชธานี เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 2569 กับนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี

เราชวนกันพูดถึงความกังวล ภาพชีวิตการทำงานที่อยากมี ระบบสนับสนุนที่ต้องการ และสิ่งที่พวกเขาอยากเปลี่ยน หากมีโอกาสร่วมออกแบบระบบใหม่

ข้อมูลที่น่าสนใจมากจากสองพื้นที่ไม่ใช่เพียงรายการ “ปัญหา” ที่เราได้กลับมา แต่คือภาพของความเปราะบางที่ซ้อนทับกันอยู่ในช่วงเริ่มต้นชีวิตการทำงาน

ที่น่าสนใจคือ เมื่อเราถามต่อว่า “แล้วชีวิตการทำงานที่อยากมีหน้าตาเป็นอย่างไร?” คำตอบไม่ได้ฟุ่มเฟือยเลย

พวกเขาอยากมีงานที่ทำให้ตั้งตัวได้ มีรายได้เพียงพอ มีคนสอนงาน มีหัวหน้าและเพื่อนร่วมงานที่รับฟัง มีสวัสดิการและขอบเขตเวลาทำงานที่เหมาะสม มองเห็นเส้นทางเติบโต และยังสามารถรักษาสุขภาพ ความสัมพันธ์กับครอบครัว และชีวิตของตัวเองเอาไว้ได้

เสียงเหล่านี้ทำให้เราเห็นชัดขึ้นว่า ปัญหา First Jobber ไม่ควรถูกอธิบายด้วยคำว่า “เด็กยุคใหม่ไม่พร้อมทำงาน” เพียงด้านเดียว

จาก “เสียง” สู่การเปลี่ยนแปลง

นี่จึงเป็นเหตุผลที่ theSPACE ไม่ต้องการหยุดงานชิ้นนี้ไว้เพียงการจัด Focus Group หรือผลิตรายงานหนึ่งฉบับ

ปัจจุบัน theSPACE เป็นหนึ่งในคณะทำงานพัฒนาประเด็น “ระบบนิเวศสุขภาวะของผู้เริ่มต้นทำงานใหม่” เพื่อสนับสนุนกระบวนการพัฒนาระเบียบวาระสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ ครั้งที่ 19 พ.ศ. 2569

โดยภารกิจครอบคลุมตั้งแต่การรับฟังเสียง First Jobber และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย การออกแบบกระบวนการมีส่วนร่วม การพัฒนาองค์ความรู้ ไปจนถึงการสังเคราะห์ข้อเสนอเชิงนโยบาย

ขณะเดียวกัน เรากำลังต่อยอดงานนี้ผ่าน Future Workforce Movement / Future Workforce Lab โดยวางการทำงานไว้ตั้งแต่ LISTEN – LEARN – TELL – IMPACT

นั่นหมายความว่า หลังจากนี้เรายังอยากออกไปฟัง First Jobber ในพื้นที่และบริบทที่หลากหลายมากขึ้น อยากชวนองค์กรและคนทำงานมาเล่าประสบการณ์จริง อยากค้นหา Good Practice ขององค์กรที่ออกแบบ “งานแรก” ได้ดี อยากสร้างพื้นที่ให้โลกการศึกษากับโลกการทำงานเข้าใจกันมากขึ้น

รวมถึงผลิตบทความ วิดีโอ Infographic Human Story และรายงานสังเคราะห์ เพื่อทำให้เรื่อง First Jobber ไม่ใช่เรื่องเฉพาะของ “เด็กจบใหม่” แต่กลายเป็นประเด็นที่คนทำงานทุกวัยและทุกภาคส่วนเห็นว่าเกี่ยวข้องกับตัวเอง

งานนี้จึงต้องการ “คนร่วมทาง”

ผมคิดว่าโจทย์เรื่อง First Jobber ใหญ่เกินกว่าที่องค์กรใดองค์กรหนึ่งจะทำได้เพียงลำพัง

เพราะถ้าเราต้องการให้คนรุ่นใหม่เริ่มต้นชีวิตการทำงานได้ดีขึ้น มหาวิทยาลัยต้องเข้ามามีส่วน นายจ้างต้องเข้ามามีส่วน ภาครัฐต้องเข้ามามีส่วน ครอบครัวและชุมชนก็มีบทบาท รวมถึงภาคธุรกิจ องค์กรวิชาชีพ นักวิชาการ สื่อ และผู้ที่ทำงานด้านการพัฒนาคน

แต่อยากให้เป็นพื้นที่ที่ “เสียง” ของคนรุ่นใหม่ “ความรู้จากงานวิจัย” “ประสบการณ์ขององค์กร” และ “กลไกเชิงนโยบาย” ได้มาเจอกัน แล้วช่วยกันตอบคำถามว่า เราจะออกแบบก้าวแรกของชีวิตการทำงานให้ดีขึ้นได้อย่างไร

เพราะในวันที่จำนวนคนวัยทำงานกำลังลดลง ประเทศไทยอาจไม่มีพื้นที่ให้เราสูญเสียศักยภาพของคนรุ่นใหม่ตั้งแต่ก้าวแรกอีกแล้ว การลงทุนใน First Jobber จึงไม่ใช่เพียงการช่วยให้คนหนึ่งคนมี “งานแรก” ที่ดี แต่คือการลงทุนในทุนมนุษย์ อนาคตขององค์กร และอนาคตของประเทศไปพร้อมกัน

และหากองค์กร หน่วยงาน หรือใครก็ตามที่กำลังอ่านบทความนี้เชื่อเหมือนเราว่า “ก้าวแรก” ที่ดีสามารถเปลี่ยนเส้นทางชีวิตของคนคนหนึ่งได้ ผมอยากชวนคุณเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างก้าวนั้นไปด้วยกัน

มาร่วมเป็น Partner ของ theSPACE Future Workforce Movement เพื่อเปลี่ยน “เสียงของ First Jobber” ให้กลายเป็นความเข้าใจ เปลี่ยนความเข้าใจให้กลายเป็นความร่วมมือ และเปลี่ยนความร่วมมือให้กลายเป็นระบบที่ทำให้คนรุ่นใหม่ เริ่มต้น เติบโต และมีสุขภาวะได้จริง

---